O nas

Wyrażanie wyników uzyskanych w testach inteligencji w postaci klasycznego sternowskiego IQ dało początek skali nazywanej skalą ilorazu inteligencji. Ponieważ poziom inteligencji w populacji ogólnej posiada rozkład zbliżony do krzywej Gaussa, również rozkład wyników na skali IQ ma cechy rozkładu normalnego. Średnia tej skali wynosi 100. Istnieją jednak pewne różnice co do przyjmowanej wartości odchylenia standardowego. W testach binetowskich odchylenie standardowe wynosiło 16, natomiast Wechsler na potrzeby swoich skal za wartość odchylenia standardowego skali IQ przyjął 15.

W rezultacie interpretacja wyników badania poziomu inteligencji za pomocą testów binetowskich i wechslerowskich może się czasem nieznacznie różnić. Ponieważ przedziały interpretacyjne ilorazów inteligencji wyznaczane są przez wartości odchyleń standardowych, różnice w odchyleniach standardowych skali IQ prowadzą do nieco odmiennych wartości progowych przyjmowane dla poszczególnych przedziałów interpretacyjnych ilorazów inteligencji. W praktyce najczęściej nie ma to większego znaczenia, gdyż czasami standardowy błąd pomiaru jedną metodą może być większy niż różnica uzyskana przy badaniu dwoma testami, z których jeden ma odchylenie standardowe 15 a drugi 16.

Wyjątkową sytuacją, w której różnica taka może mieć czasem rozstrzygające znaczenie, jest diagnoza upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim u osób uzyskujących wynik IQ na granicy normy i upośledzenia. Jednym z kryteriów wymaganych do rozpoznania upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim jest stwierdzenie obniżenia ogólnego poziomu intelektualnego (inteligencji ogólnej) o co najmniej 2 odchylenia standardowych od średniej. W skalach binetowskich wartość IQ odpowiadająca 2 odchyleniom standardowym poniżej średniej wyniesie zatem 68, natomiast w testach wechslerowskich 70. Problem ten nie istnieje w przypadku diagnozy głębszych stopni upośledzenia, ponieważ zgodnie z klasyfikacjami zaburzeń psychicznych, graniczne wartości IQ pomiędzy nimi mają charakter 5-punktowych przedziałów. Ewentualne różnice wynikające z zastosowania testów o odchyleniu standardowym 15 lub 16 nie są więc na tyle duże, by miały jakiekolwiek znaczenie kliniczne.

W niektórych testach inteligencji, wyników surowych nie przelicza się na tradycyjną skalę IQ, lecz na inne skale standaryzowane (np. skalę tetronową, stenową) lub na skalę centylową. W niektórych testach inteligencji wyniki przedstawia się na skali ilorazu inteligencji, lecz o jeszczej innej wartości odchylenia standardowego niż w skalach binetowskich (SD=16) i wechslerowskich (SD=15). Przykładem takiego testu jest Test Inteligencji Niezależny Kulturowo Raymonda Cattella. W teście tym przyjęta wartość odchylenia standardowego w skali ilorazu inteligencji wynosi 24. Oznacza to, że np. IQ=124 w teście Cattella odpowiada IQ=116 w teście binetowskim i IQ=115 w teście wechslerowskim. Różnice te ilustrują fakt, iż IQ jest względną, a nie absolutną miarą inteligencji ogólnej.